Najczęstsze przyczyny bólu barku
Problemy ze stożkiem rotatorów, w tym ciasnota podbarkowa
Stożek rotatorów to cztery mięśnie, których ścięgna otaczają głowę kości ramiennej i utrzymują ją w stawie. Przeciążenie lub zmiany w tych ścięgnach to najczęstsza przyczyna bólu barku, zwykle u osób między 35. a 75. rokiem życia. Ból czuć z przodu i z boku ramienia; nasila się przy unoszeniu ręki, sięganiu za plecy i leżeniu na boku.
Pod tym określeniem mieszczą się m.in. tendinopatia, zapalenie kaletki podbarkowej, zespół ciasnoty podbarkowej i częściowe uszkodzenia ścięgien. Ich objawy są tak podobne, że w badaniu często trudno je od siebie oddzielić.
Zamrożony bark
To stan zapalny i obkurczenie torebki stawowej. Stopniowo narasta ból, często nocny, a potem sztywność we wszystkich kierunkach – ruch jest ograniczony nawet wtedy, gdy ręką porusza ktoś inny. Dotyczy około 2–5% populacji, najczęściej osób w wieku 40–60 lat, częściej kobiet i osób z cukrzycą. Przebiega w fazach: bólowej, sztywności i stopniowego powrotu ruchomości.
Niestabilność i zwichnięcie barku
Dotyczy głównie młodszych, aktywnych osób – po urazie albo przy dużej wiotkości stawów. Typowe jest uczucie przeskakiwania lub wysuwania się barku, zwłaszcza przy ruchach nad głową i w sportach kontaktowych.
Staw barkowo-obojczykowy
Ból lokalizuje się na szczycie barku, w miejscu połączenia obojczyka z łopatką. Pojawia się po upadku na bark, np. z roweru, albo przy przeciążeniu, np. przy wyciskaniu sztangi. Często nasila się, gdy przekładasz rękę przed sobą do przeciwnego barku.
Ból promieniujący z kręgosłupa szyjnego
Nie każdy ból w okolicy barku pochodzi z barku. Na szyję wskazuje ból, który zmienia się przy ruchach głową, promieniuje poniżej łokcia, łączy się z mrowieniem lub drętwieniem dłoni, a sam bark porusza się swobodnie.
U starszych osób przyczyną bywają też zmiany zwyrodnieniowe stawu ramiennego, a rzadziej choroby zapalne stawów.
Co może podpowiadać charakter bólu?
To, kiedy bark boli, często naprowadza na przyczynę. Poniższe zestawienie to jednak tylko wskazówka, nie diagnoza – w badaniach u większości pacjentów z bólem barku pasowało więcej niż jedno rozpoznanie jednocześnie.
|
Kiedy boli |
Częste przyczyny |
Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
|
Przy unoszeniu ręki w bok lub do przodu |
Stożek rotatorów, ciasnota podbarkowa |
Ból w środkowej części ruchu, mniejszy na samej górze |
|
W nocy, przy leżeniu na boku |
Stożek rotatorów, zamrożony bark |
Ból nocny niezależny od pozycji wymaga konsultacji lekarskiej |
|
Przy sięganiu za plecy lub zakładaniu kurtki |
Stożek rotatorów, zamrożony bark |
Ruch ograniczony także wtedy, gdy porusza nim ktoś inny – typowe dla zamrożonego barku |
|
Po treningu: wyciskanie, podciąganie, pływanie, tenis |
Przeciążenie ścięgien, staw barkowo-obojczykowy |
Często po zbyt szybkim zwiększeniu obciążeń lub objętości treningu |
|
Z drętwieniem lub mrowieniem ręki |
Kręgosłup szyjny |
Ból promieniuje poniżej łokcia i zmienia się przy ruchach głową |
Kiedy z bólem barku pilnie do lekarza?
Natychmiast – SOR lub numer 112:
- ból barku lub lewej ręki z uciskiem w klatce piersiowej, dusznością, potami albo nudnościami – tak może objawiać się zawał serca,
- po urazie bark jest zniekształcony albo nie możesz poruszyć ręką – możliwe zwichnięcie lub złamanie,
- bark jest gorący, zaczerwieniony i obrzęknięty, a do tego masz gorączkę – możliwe zakażenie stawu.
W ciągu kilku dni – lekarz lub ortopeda:
- po urazie lub upadku nagle nie możesz unieść ręki – możliwe ostre zerwanie ścięgna stożka rotatorów, przy którym czas rozpoczęcia leczenia ma znaczenie,
- w okolicy barku pojawiło się zgrubienie lub guz, chudniesz bez powodu albo chorowałeś na nowotwór,
- ból utrzymuje się stale w nocy, niezależnie od pozycji,
- ręka słabnie lub tracisz w niej czucie.
Kiedy iść do fizjoterapeuty
Jeśli nie masz objawów alarmowych, umów wizytę u fizjoterapeuty, gdy:
- ból trwa dłużej niż około 2 tygodnie albo regularnie wraca,
- utrudnia sen, ubieranie się lub pracę,
- przeszkadza w treningu, a odpoczynek nie pomaga,
- po zwichnięciu barku chcesz bezpiecznie wrócić do sportu.
Na prywatną wizytę u fizjoterapeuty nie potrzebujesz skierowania.
Jak wygląda diagnostyka
Wizyta zaczyna się od wywiadu: kiedy boli, od jak dawna, czy był uraz i co nasila dolegliwości. Fizjoterapeuta sprawdza ruchomość barku – zarówno tę, którą wykonujesz sam, jak i ruch prowadzony przez niego – siłę mięśni, testy funkcjonalne oraz odcinek szyjny kręgosłupa.
W uzasadnionych przypadkach badanie uzupełnia USG narządu ruchu, które pomaga ocenić ścięgna i kaletkę. Jeśli obraz wskazuje na problem wymagający leczenia lekarskiego, fizjoterapeuta kieruje do ortopedy.
Przeczytaj: Czy fizjoterapeuta może wykonać USG?
Jak wygląda leczenie bólu barku?
Podstawą terapii większości bólów barku są ćwiczenia: stopniowo dobierane wzmacnianie mięśni barku i łopatki oraz praca nad ruchomością. Terapia manualna może pomóc zmniejszyć ból i poprawić ruchomość, ale działa najlepiej jako uzupełnienie ćwiczeń. Ważną częścią leczenia jest też nauka, jak czasowo zmodyfikować obciążenia w pracy i na treningu.
Przy przewlekłym, nieurazowym bólu podbarkowym międzynarodowy panel ekspertów w BMJ (2019) zdecydowanie odradził operację dekompresji podbarkowej, bo w badaniach nie dawała przewagi nad leczeniem zachowawczym. Przy zamrożonym barku sposób leczenia dobiera się do fazy choroby.
Co możesz zrobić sam, czekając na wizytę
- Nie unieruchamiaj barku. Temblak ma sens po urazie i na zalecenie lekarza. W innych sytuacjach poruszaj ręką w zakresie, który nie wywołuje ostrego bólu.
- Zmień obciążenia, zamiast całkiem rezygnować z ruchu. Na kilka dni ogranicz czynności, które wyraźnie nasilają ból, np. pracę z rękami nad głową czy wyciskanie.
- Zadbaj o pozycję do snu. Nie leż na bolącym barku; leżąc na plecach, podłóż pod ramię płaską poduszkę.
- Leki przeciwbólowe stosuj zgodnie z ulotką lub po konsultacji z farmaceutą, zwłaszcza jeśli przyjmujesz inne leki.
Jak pomagamy w Reha Athletica w Krakowie
W Reha Athletica zaczynamy od dokładnego badania klinicznego i diagnostyki funkcjonalnej, a w uzasadnionych przypadkach wykonujemy USG narządu ruchu. Na tej podstawie planujemy leczenie bólu barku: terapię manualną, dobrane ćwiczenia i, gdy trzeba, trening medyczny, który pomaga wrócić do pracy i sportu.