Łokieć tenisisty to jedna z częstszych dolegliwości związanych z przeciążeniem struktur znajdujących się w okolicy łokcia. Mimo swojej nazwy nie dotyczy wyłącznie osób grających w tenisa. Ból może pojawić się również u osób pracujących przy komputerze, wykonujących powtarzalne ruchy ręką czy regularnie uprawiających sport. Jak rozpoznać łokieć tenisisty? Co może powodować dolegliwości i czy konieczna jest przerwa od aktywności? W wielu przypadkach odpowiednio dobrana fizjoterapia pozwala stopniowo zmniejszyć objawy i wrócić do normalnego obciążania ręki.
Co to jest łokieć tenisisty?
Łokieć tenisisty to potoczne określenie dolegliwości bólowych po bocznej stronie stawu łokciowego, związanych najczęściej z przeciążeniem przyczepów mięśni prostujących nadgarstek. Problem może rozwijać się stopniowo, szczególnie gdy ręka jest regularnie poddawana tym samym obciążeniom.
Sama nazwa może być nieco myląca. Tenisiści rzeczywiście mogą być narażeni na tego rodzaju przeciążenia, ale łokieć tenisisty występuje także u osób, które nigdy nie trzymały rakiety w ręku.
Znaczenie ma przede wszystkim powtarzalność ruchów i sposób obciążania kończyny, a nie konkretny rodzaj aktywności.
Jakie są objawy łokcia tenisisty?
Najbardziej charakterystycznym objawem jest ból po zewnętrznej stronie łokcia. Początkowo może pojawiać się przede wszystkim podczas określonych czynności, a z czasem stać się bardziej dokuczliwy również przy codziennym korzystaniu z ręki.
Dolegliwości mogą nasilać się podczas chwytania przedmiotów, zaciskania dłoni, podnoszenia czegoś, wykonywania ruchów nadgarstkiem czy innych czynności wymagających pracy mięśni przedramienia. Niektórzy pacjenci zauważają również osłabienie siły chwytu.
Objawy nie zawsze mają takie samo nasilenie. Dlatego sam fakt, że ból znajduje się w okolicy łokcia, nie wystarcza do postawienia rozpoznania. Podobne dolegliwości mogą mieć także inne przyczyny.
Skąd bierze się łokieć tenisisty?
Najczęściej problem wiąże się z przeciążeniem struktur odpowiedzialnych za ruchy nadgarstka. Szczególnie istotne są sytuacje, w których te same ruchy wykonywane są często i przy dużym obciążeniu.
Do pojawienia się dolegliwości może przyczynić się między innymi nagłe zwiększenie intensywności treningów, powrót do aktywności po dłuższej przerwie albo wielogodzinna praca wymagająca powtarzalnych ruchów ręką.
Łokieć tenisisty może dotyczyć więc zarówno sportowca, jak i osoby wykonującej powtarzalne czynności zawodowe. Ryzyko może zwiększać również nieprawidłowa technika wykonywania określonych ruchów lub brak odpowiedniego przygotowania do większego obciążenia.
Czy przy łokciu tenisisty trzeba zrezygnować ze sportu?
U osób aktywnych fizycznie dolegliwości mogą pojawić się po zmianie rodzaju treningu, zwiększeniu jego objętości albo wprowadzeniu nowych ćwiczeń. W tenisie znaczenie może mieć między innymi technika uderzeń i sposób pracy całej kończyny górnej.
Nie oznacza to jednak, że przy pierwszym bólu trzeba całkowicie zrezygnować ze sportu. Zakres aktywności powinien być dostosowany do aktualnego stanu i tolerancji obciążenia. W niektórych przypadkach wystarczy czasowo zmodyfikować trening, zamiast całkowicie go przerywać.
Podczas rehabilitacji istotne jest stopniowe przygotowanie ręki do obciążeń, które występują w danej dyscyplinie lub codziennej aktywności.
Jak diagnozuje się łokieć tenisisty?
Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na badaniu klinicznym i analizie objawów. Fizjoterapeuta lub lekarz ocenia między innymi miejsce występowania bólu, zakres ruchu, siłę mięśniową oraz reakcję na określone ruchy i obciążenia.
W niektórych przypadkach przydatne może być również USG narządu ruchu. Badanie ultrasonograficzne pozwala ocenić między innymi ścięgna i inne tkanki miękkie. W Reha Athletica USG fizjoterapeutyczne jest wykorzystywane jako uzupełnienie szerszej diagnostyki, obejmującej między innymi badanie ortopedyczne i funkcjonalne.
Warto pamiętać, że nie każdy ból po zewnętrznej stronie łokcia oznacza łokieć tenisisty. Jeżeli objawy są nietypowe, nasilają się lub nie ustępują mimo zmniejszenia obciążenia, potrzebna może być dokładniejsza diagnostyka.
Jak leczy się łokieć tenisisty?
Postępowanie zależy od przyczyny problemu, czasu trwania objawów oraz aktualnej tolerancji obciążenia. Najważniejszym elementem jest zwykle odpowiednie zarządzanie obciążeniem i stopniowy powrót do sprawności.
Fizjoterapia może obejmować pracę nad ruchomością, siłą i funkcją kończyny, a także dobór ćwiczeń odpowiadających możliwościom pacjenta. W zależności od potrzeb stosowane są również techniki terapii manualnej czy wybrane metody fizykoterapii.
Nie chodzi przy tym wyłącznie o zmniejszenie bólu. Celem jest również przywrócenie ręce zdolności do tolerowania obciążeń, które wcześniej wywoływały problem.
Czy z łokciem tenisisty trzeba iść do fizjoterapeuty?
Jeżeli ból utrzymuje się, ogranicza codzienne czynności albo powraca przy próbie zwiększenia aktywności, konsultacja fizjoterapeutyczna może pomóc ustalić, co wywołuje dolegliwości i jak bezpiecznie wrócić do obciążania ręki.
Szczególnie warto skonsultować problem wtedy, gdy trudno określić, które ruchy powodują ból lub gdy mimo odpoczynku objawy regularnie wracają. W takich sytuacjach samo ograniczenie aktywności może nie rozwiązać problemu.
Podczas wizyty można ocenić nie tylko bolesne miejsce, ale również siłę, ruchomość i sposób funkcjonowania całej kończyny. Pozwala to lepiej dopasować dalsze postępowanie.
Ile trwa leczenie łokcia tenisisty?
Nie ma jednej odpowiedzi dla każdego pacjenta. Czas powrotu do pełnej sprawności zależy między innymi od tego, jak długo trwają objawy, jak duże jest przeciążenie oraz czy możliwe jest odpowiednie dostosowanie codziennych i sportowych obciążeń.
Znaczenie ma również regularność ćwiczeń i stopniowe zwiększanie obciążenia. Zbyt szybki powrót do czynności, które wcześniej wywoływały ból, może utrudniać poprawę.
Dlatego rehabilitacja powinna być dopasowana do aktualnych możliwości, a nie opierać się wyłącznie na określonym czasie leczenia.
Łokieć tenisisty to nie tylko problem tenisistów
Ból po zewnętrznej stronie łokcia może skutecznie utrudniać zarówno trening, jak i zwykłe czynności wykonywane ręką. Łokieć tenisisty jest związany przede wszystkim z przeciążeniem, dlatego ważne jest nie tylko ograniczenie bolesnych ruchów, ale także ustalenie, dlaczego doszło do problemu i jak stopniowo odbudować tolerancję na obciążenie.
W Reha Athletica – centrum fizjoterapii sportowej w Krakowie, diagnostyka i fizjoterapia są dobierane indywidualnie do rodzaju dolegliwości oraz aktywności pacjenta. W zależności od potrzeb ocena może obejmować badanie funkcjonalne, badanie ortopedyczne i USG fizjoterapeutyczne, a dalsza terapia jest ukierunkowana na odzyskanie sprawności i bezpieczny powrót do codziennej aktywności lub sportu.